Айни пайтда жаҳонда COVID – 19 вируси тарқалишига боғлиқ жаҳон аҳли хавфли дард билан курашиш йўлида. Шунга кўра элимизда ҳам Фавқулодда вазият эълон қилиниб, юқумли касалликнинг олдини олиш тадбирлари қўлга олинганига анча бўлди. Ушбу дарднинг келиши билан кўплаган тадбирлар кейинга қолдирилиб, андак ҳаяжон ҳайратланганимиз яширин эмас. Лекин бу – қозоқ спортининг ёруғ юлдузи Бекзат Саттархановни унутиш дегани эмас.
4 апрель Бекзат Саттархановнинг тавваллуд куни. 2000 йили Сиднейда ўтган XXVII олимпиада ўйинларининг энг ёш чемпиони, қозоқ халқининг тарихидаги асл фарзанди бу йил 40 га тўларди. Ўзининг ёрқин ва қисқа ҳаётида мангуликка даҳлдор из қолдирган Бекзатни қадрдон халқи суяди ва эъзозлайди. Атиги 20 ёшида чемпион бўлиб жаҳонни ўзига қаратган Бекзатнинг изидан унинг ҳамюртлари шахдам келишмоқда. “Мен ёшларга ишонаман” деб М.Жумабаев ишонч билан куйлаганидек Б.Саттарханов ёш спортчилар учун ибрат мактабига айланди.
2000 йил Бекзат учун энг омадли ва афсуски сўнгги йил бўлди. Спортга 15 ёшида келган унга олимпиада чўққисига кўтарилиши учун узоқ йилларни тақозо этадиган тажриба зарур эди. Ўжар атвори ва фидокорона меҳнати туфайли баланд довонни эгаллаган Бекзат Саттарханов халқаро мусобақалардан тобланиб 20 ёшида олимпиада чўққисига қозоқ байроғини тикди.
Бекзат Саттарханов 1980 йили 4 апрелда Туркистон шаҳрида туғилди. Ёшлиги ўтган туманга ҳозир “Бекзат” номи берилган. 1986-1996 йилларда Абай номли мактаб-интернатда, кейин Ж.Едилбаев номидаги №18 мактаб-гимназияда ўқиди. Ёшлигидан уйқудан барвақт уйғонадиган Бекзат ота-онасига ёрдамлашиб, икки соат югуришни одатга айлантирган. Баъзида йўлкира бўлмай 15 чақирим масофани пиёда босиб ўтадиганлиги ҳам тарих.
Ўша йиллари эндигина Мустақилликка эришган Қозоғистон билан спортга энди қадам қўйган Бекзатнинг муштарак армонлари уйғунлашган эди. Икки йил ичида тинимсиз меҳнатлари туфайли Нурлан Жумабаев мураббийлигида Бекзат Қозоғистон терма жамоасига қабулланиб, жаҳонда ярим енгил вазндаги иқтидорли спортчиларнинг бирига айланди.
1995 йили 15 ёшида Туркистонда З.Сейитбеков хотирасига ўтган турнирда ғолиб бўлган Бекзат кейинчалик бу ғалабанинг ўзи учун муҳим бўлганини алоҳида таъкидлади.
1996 йили Қўстанайда ўтган мусобақада Қозоғистон чемпиони бўлди. Кейин мураббий А.Визирякин қарамоғига ўтиб Шимкентдаги мактаб-интернатда тайёргарлик кўрди.
1997 йили Қарағанди ва Кёльн (Германия) шаҳарларида ўтган халқаро мусобақада ғолиб бўлиб Шимкентдаги олимпиада тайёрлаш марказига қабулланди.
1998 йили боксдан Аргентинада ўтган жаҳон чемпионатида кумуш совринга эга бўлди. Кейин Қўстанайдаги мусобақада ғолиб бўлиб, Қозоғистон миллий терма жамоаси таркибига кирди. 1999 йили Венгрия ва Болгарияда ўтган халқаро мусобақаларда енгиб Тошкентдаги Осиё биринчилигида кумуш соврин соҳиби бўлди ва Сидней олимпиадасига йўлланма олди.
Сиднейда ўтган олимпиада ўйинлари бошлангандан ойнаи жаҳон олдига тўпланиб, чемпионларимизни қўлладик. Олимпиадада Бекзат учун асосий синов чорак финал ўйинда туркиялик боксчи Рамзан Палиани билан бўлган учрашув эди. Мутахассислар таҳлилига кўра бу беллашув Бекзат учун сўнгиси эди. Лекин, фақат ғалабани мақсад тутган Бекзат қийин жангда 12:11 ҳисобида турк боксчини мағлубиятга учратди. Ярим финалда Саттархановнинг тезкорлигига марокколик боксчи чидам бера олмади. Финалда эса АҚШдан келган ўша кездаги жаҳон чемпиони Рикардо Хуаресни яққол босим билан мағлубиятга учратди. Бу ажойиб дамлар барча қозоғистонликлар ёдида узоқ йиллар ўтса ҳам ўчмас хотира бўлиб қолади. Ҳатто, Қозоғистоннинг ўзида олимпиадагача кўпчилик танийвермайдиган 20 ёшдаги йигит ўз эли учун мумкин бўлган учта олтиннинг бирини ҳадя этиб, халқ қаҳрамонига айланди. Тўнғич Президентимиз, Элбоши Н.Назарбаев ёш чемпионни Давлат ордени билан мукофотлади. Шу зайлда Бекзат барча қозоқ халқининг иззат- эътиборига сазовор бўлиб, қозоқ бокси чўққисига чиқди.
Ёшлигидан спортга ихлоси ва халқига эътиқоди орқасида улкан машҳурликка эришган ёш иқтидорнинг ҳаёти шу қадар қисқа бўлади, деб ҳеч ким кутмаган. 2000 йилнинг 31 декабрида Сиднейда ўтган XXVII олимпиада ўйинларининг энг ёш чемпиони, қозоқ халқининг асл фарзанди Бекзат Саттарханов ҳаётдан ўтди.
Бекзат Саттарханов ҳурматига бир неча спорт мактабларига унинг номи берилиб, 2007 йилдан буён ўсмирлар орасида Сидней олимпиадаси чемпиони хотира турнири ўтказилиб келмоқда.
Бекзат Саттарханов иқтидорли боксчи Бекзат оғамиз бизга фақат спортчи эмас оддийлиги, меҳнатсеварлиги, каттага ҳурмат кичикка иззат билан қарайдиганлигини билиб ўсдим. Биз ёш спортчилар оғамизнинг босиб ўтган йўлидан бориб қозоқ спортини ривожлантиришга бутун куч-ғайратимизни сафарбар этамиз.
Ерасил ЗИЯДА,боксдан ҚР спорт устаси.
Биз Бекзат оғамиз билан фахрланамиз. Бекзат Саттарханов – Қозоғистондан чиққан энг ёш олимпиада чемпиони. Ҳатто жаҳон бўйича бу рекордни такрорлаганлар саноқлигина. Шу боис, Бекзат оғамизнинг исми жаҳон миқёсида буюк ва ҳеч қачон унутилмайди.
Бекзат СЕЙИЛ, боксдан ҚР спорт устаси.
Ақберен АМАНГЕЛДИ.