Қазақстан Республикасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мәселесіне ерекше назар аударылады, себебі тек ашық, адал әрі жауапты мемлекет қана тұрақтылықты, әлеуметтік әділеттілікті және халықтың әл-ауқатын қамтамасыз ете алады. Сондықтан оның алдын алу мен оған қарсы күреске заңнамалық деңгейде де, қоғамдық деңгейде де аса маңызды мән беріледі.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың құқықтық негізі болып «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңы табылады. Бұл заң заңдылық, ашықтық, заң алдындағы теңдік және сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары үшін жазаның бұлтартпастығы қағидаттарына сүйенеді. Заң азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға, ұлттық қауіпсіздікті нығайтуға, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық әрекеттерінің барлық түрлерін анықтауға, жолын кесуге және алдын алуға бағытталған. Ол лауазымды тұлғалар үшін қатаң талаптар белгілеп, заңның сақталуын бақылауға және құқық бұзушылықтар үшін әділ жаза қолдануға мүмкіндік беретін тиімді құқықтық тетіктерді қалыптастырады.
Заңнамаға сәйкес, сыбайлас жемқорлық – бұл лауазымдық өкілеттіктерді жеке басының мүддесіне пайдалану. Оның көріністеріне пара алу және пара беру, қызметтік өкілеттіктерді теріс пайдалану, билікті жеке пайда үшін қолдану және басқа да заңсыз әрекеттер жатады. Мұндай әрекеттер қоғамның мемлекеттік органдарға деген сенімін төмендетіп, әділетсіздік сезімін қалыптастырады және азаматтардың заңды сақтауға деген ынтасын әлсіретеді. Сонымен қатар, сыбайлас жемқорлық экономикалық дамуды тежеп, мемлекеттің әлеуметтік және инфрақұрылымдық міндеттерді тиімді шешу мүмкіндігін шектейді. Ол адалдық, жауапкершілік және заңға құрмет секілді құндылықтар қоғамның негізгі тірегі болуы тиіс кезде, моральдық қағидаттардың әлсіреуіне алып келеді.
Сыбайлас жемқорлықпен күрес – тек мемлекеттің ғана емес, әрбір азаматтың жеке жауапкершілігі. Адалдық, заңды сақтау және сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік әділ, қауіпсіз әрі тұрақты қоғамның берік негізін қалайды. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл құқықтық мемлекетті нығайтып, мемлекеттік қызметтің тиімділігін арттырады және әлеуметтік-экономикалық дамуға қолайлы жағдай жасайды. Тек мемлекет пен азаматтардың бірлескен күш-жігері арқылы әр адам өз құқықтарының қорғалғанына сенімді болып, ертеңгі күніне үмітпен қарайтын ашық, әділ әрі заңға бағынатын қоғам құруға болады. Ұлттың өркендеуі мен болашағының нығаю жолы дәл осыдан басталады.
Нұрсұлтан АДАМҚҰЛОВ,
Түркістан облысы бойынша МКД
Заң басқармасының басшысы.