Қазақстан Республикасының жоғарғы соты сот жүйесіне қойылатын 7 басты сын туралы нақты атап өткен болатын. Соның ішінде соттар құқық қорғау органдарының айтқанымен жүреді ұғымына тоқтала кетсек.
Бұрын солай болатын.
Бірақ жағдай өзгеруде.
1. Соттар тергеуге қарсы шағымдарды көбірек қанағаттандыра бастады. 2014-17 жж. – 28%, 2018-21 жж. – 35%.
2. Егер 2018 жылға дейін соттар жыл сайын санкцияның 5%-ы бойынша қамауға алу үшін тергеудің өтінішін қанағаттандырудан бас тартса, 2018 жылдан бері бұл көрсеткіш – 12%-ға, 2022 жылдың 5 айында 15,6%-ға жетті.
3. Cоттар айыптаушылық бағдарынан арыла бастады. Судьялар ауыр, аса ауыр қылмыстар үшін ақтаудан қорықпайтын болды. 2018 жылға дейін ауыр қылмыстар бойынша жыл сайын 23 адам ақталса, қазір 160-тан астам адам ақталады немесе 7 рет көп.
4. 2014-17 жылдары егер Антикор тергеу кезінде біреуді ұстаса, оның сотта ақталып шығуына мүмкіндігі жоқ болатын. Тергеу кезінде қамалғандардан бірде-бір адам ақталмаған. Соңғы 4 жыл ішінде осындай 61 адам ақталған.
5. Қазір кассациялық қарауға рұқсат беруді бір судья өз кабинетінде қоғамдық талқылаусыз шешеді. 1-ші шілдеден бастап қылмыстық істі кассациялық сатыға беру немесе бермеуді бір судья емес, үш судья көпшілік алдында және сот залында шешеді.