Бизнес технологиясының қазіргі деңгейі мен мемлекеттік саясаттың ашықтығының арқасында цифрлық шешімдердің күнделікті өмірге енуіне жол ашып отырмыз. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев биылғы Жолдауында бұл мәселеге ерекше басымдық беріп, таяу жылдары толыққанды цифрлық елге айналу жолдарын қарастыруды тапсырды.
Иә, баршамызға белгілі, еліміздің өнеркәсібі әліге дейін шикізат секторына сүйеніп келеді. Алайда, жаһандық бәсекелестік пен геосаяси турбуленттілік өз шарттарын белгілеп отыр. Өндірісті жаңғырту, шығындарды азайту, бәсекеге қабілетті болу – заман талабы. Дүниежүзілік банктердің дерегі бойынша Қазақстанның өнеркәсіп өнімділігі әлемдік орташа деңгейден төмен болып отыр. Бұл цифрландыруға инвестиция тартудың өзектілігін көрсетеді. Цифрландыру экономиканы жаңғыртудың және өмір сүру сапасын арттырудың негізгі құралына айналуы тиіс. Енді осы мәселені түсінікті тілде ашып көрсетуге тырысайық. Жалпы, цифрлық елге айналу жоспарына мыналар кіреді:
Бірінші – жасанды интеллектті өмірдің барлық салаларына, соның ішінде мемлекеттік басқару мен өндіріске енгізу. Жасанды интеллект (ЖИ) қазірдің өзінде өмірдің көптеген салаларында белсенді түрде енгізілуде. Уақыт өте келе жасанды интеллект ғылыми фантастикадан заманауи технологиялық дәуірдің ажырамас бөлігіне айнала бастайды. Жасанды интеллект зерттеу саласы ретінде XX ғасырдың ортасында пайда болды. Бұл термин 1956 жылы Дартмут колледжінің конференциясында айтылып, онда Джон Маккарти, Марвин Мински, Андерсон Ньюэлл және Герберт Саймон сияқты көрнекті ғалымдар адам интеллектіне еліктей алатын машиналарды жасау мүмкіндігін жүйелі түрде зерттей бастады. ЖИ негізіндегі технологиялар қазірдің өзінде мына салаларды біршама қамтыған:
Денсаулық сақтау. ЖИ медициналық деректерді талдап, дәрігерлерге тезірек және дәлірек диагноз қоюға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, ЖИ жеке емдеу жоспарларын жасауға көмектеседі.
Қаржы секторы. Банктер мен сақтандыру компаниялары клиенттің несие қабілеттілігін бағалау және алаяқтықты анықтау үшін осы жүйені пайдаланады.
Өнеркәсіп және өндіріс. Мұнда ол технологиялық процестерді автоматтандырады, өндірістік жабдықты диагностикалауға және құрастыру желілерінде әртүрлі тапсырмаларды орындауға байланысты көмекке келеді.
Білім. Жасанды интеллект білім беру бағдарламаларын жекелендіру үшін пайдаланылады, бұл әр оқушының қарқыны мен оқу стиліне сәйкес білім алуға көмектеседі.
Үй шаруашылығы. ЖИ пайдаланушы әдеттерін талдайды және үйді автоматтандыруды реттейді. Мысалы, ол маусымға және пайдаланушының қалауына қарай жарықтандыруды бағдарламалайды немесе температураны реттейді.
Жасанды интеллект болашақта экологиялық бастамаларда маңызды рөл атқарады деген сенім бар. Мысалы, қоршаған ортаны бақылау және автоматтандырылған қалдықтарды кәдеге жарату және қайта өңдеу процестерінде. Дегенмен, оны әртүрлі салаларға сәтті интеграциялау теңгерімді тәсілді қажет етеді. ЖИ пайдалануды реттейтін нормалар мен ережелерді құру, сондай-ақ, алгоритмдік ауытқулармен немесе деректердің тарап кетуімен байланысты тәуекелдерді болдырмау үшін тұрақты тестілеу қажет. Жасанды интеллект дәстүрлі құрылымдарды қайта қалыптастыратын және заманауи қоғамға жаңа мүмкіндіктер беретін технологиялық прогрестің негізгі аспектісі болып қала береді. Қазір машиналар деректерді адамдарға қарағанда жылдам өңдеуге қабілетті. Шектеулері мен ықтимал тәуекелдеріне қарамастан, ЖИ ұсына алатын бірегей артықшылықтар бізді оның дамуын жалғастыруға мәжбүр ететіні белгілі болды. Этикалық және жауапкершілікпен пайдалануды қамтамасыз ету үшін ЖИ енгізуге байланысты тәуекелдерді тану және тиімді басқару маңызды. Жасанды интеллектіні күнделікті өмірге енгізудің болашағы адамзат қоғамын жаңа көкжиектерге жетелейді.
Жасанды интеллект біздің жұмыс істеу және күнделікті өмір сүру тәсілімізді өзгертіп қана қоймайды, сонымен қатар тұрақты және прогрессивті болашақты құра отырып, қазіргі заманның өзекті мәселелерін тиімдірек және жауапкершілікпен шешуге мүмкіндік береді.
Жоспардың екінші бағыты – елдегі киберқауіпсіздікті күшейте отырып, қазақстандық азаматтарға қолайлылықты және азаматтардың үкіметпен өзара әрекеттесуінің тиімділігін арттыру. Мемлекеттік органдардың, жеке және заңды тұлғалардың ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету, сондай-ақ, ақпараттық қауіпсіздік жағдайларының алдын алу және жедел әрекет ету тетіктерін әзірлеу 2017 жылы еліміздегі «Қазақстан киберқалқаны» киберқауіпсіздік тұжырымдамасының қабылдануымен айқын дәлелденді.
Киберқауіпсіздік тұжырымдамасы («Қазақстан киберқалқаны») Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» Жолдауына сәйкес «Қазақстан-2050» Стратегиясының Қазақстанның әлемнің ең дамыған 30 елдің қатарына енуін қамтамасыз ету тәсілдерін ескере отырып әзірленді.