Түркістанда Жаңа адамдар қозғалысының белсенділері «Время истекло» атты азаматтық науқан аясында кезекті рейд өткізіп, күтпеген жағдайға тап болды. Қаладағы ірі сауда орындарының бірі — «Қазына» супермаркетінен сөрелерге әлі де қойылып келген көп мөлшердегі мерзімі өткен азық-түлік анықталды.
Жаңа, балғын өнімнің орнына дүкен сөрелерінде бұзылған тағамдар тұрғаны белгілі болды. Белсенділер тек сүт пен нан өнімдерін ғана емес, жарамдылық мерзімі бір жылдан аса уақыт бұрын өткен балалар тағамдары мен шырындарды да тауып, үш арбаға жуық тауарды жинап алды.
Жанжалға ұласқан келіссөз
Белсенділер әкімшілікпен бейбіт диалог орнатуға талпынғанымен, жағдай шиеленісе түсті. Дүкен қызметкерлері мерзімі өтіп кеткен өнімдердің нақты деректерін жоққа шығарып қана қоймай, белсенділерге тіл тигізіп, тіпті физикалық қысым да көрсеткен. Мұндай әрекет рейд барысындағы ахуалды одан әрі ушықтырды.
«Абайлаңыз: мұнда мерзімі өткен өнім сатылады»
Жағдайға қоғам назарын аудару үшін белсенділер креативті қадам жасады. Олар табылған мерзімі өткен өнімдерден арнайы арт-нысан құрастырды: дүкен ішінде тауарларды жоятын алып нәжіс пішінінде қойылым жасалды. Супермаркет есігіне «Абайлаңыз: мұнда мерзімі өткен өнім сатылады» деген ескерту жазуы ілінді. Әкімшілікке символдық «сыйлық» ретінде «Ұяттарыңызды сүртіңіздер» деген жазуы бар дәретхана қағазы ұсынылды.
«Мәселе тек өнімде емес, біздің үнсіздігімізде»
Жаңа адамдар қозғалысының белсендісі Жансая Мелдехан тұтынушылардың жауапкершілігін де атап өтті:
«Біз тек мерзімі өткен тауарларды жоюды, сапаны бақылауды және сатып алушыларға деген қарапайым құрметті талап еттік. Бірақ мәселе тереңде жатыр. Біз өзіміз жиі жарамдылық мерзіміне қарамаймыз, сұрақ қоймаймыз, құқықтарымызды қорғамаймыз. Сол себепті мұндай жағдай қалыптыға айналып кеткен. Тек тауардың ғана емес, үнсіз келісімнің де уақыты өтті», — дейді ол.
Белсенділердің үндеуі
Жаңа адамдар қозғалысы Түркістан тұрғындарын кез келген азық-түлікті аларда жарамдылық мерзіміне мұқият қарауға шақырады. Белсенділердің айтуынша, әрбір тұтынушының азаматтық ұстанымы ғана сауда орындарын жауапкершілікке шақырып, қауіпті өнімдерден арылуға мәжбүрлейді.
Олардың пікірінше, қоғам үнсіз қалған сайын бизнес иелері пайда үшін кез келген қадамға барудан тайынбайды. Ал тұтынушылардың өз құқықтарын қорғауы дүкендерге сапаға мән беруге мәжбүр ететін басты күш болмақ.
