Қазақ журналистикасының көрнекті өкілі, қаламы қарымды журналист, қоғам қайраткері Жарқынбек Оразхан биыл 75 жасқа толар еді. Ол – халқымыздың арман-аңсарын сөзбен өріп, елдің жоғын жоқтап, ұлт рухын асқақтатқан бірегей тұлға. Оның өмір жолы мен шығармашылығы – бүгінгі ұрпаққа тағылым, болашаққа бағдар.
1950 жылдың шілде айында қазіргі Қазақстанның бір өлкесінде дүниеге келген Жарқынбек Оразхан балалық шағын ауылда өткізді. Табиғатпен етене өсіп, қарапайым еңбек адамдарының өміріне ерте қызыққан жас бала мектеп қабырғасында-ақ сөз өнеріне бейім екенін байқатты. Кітапқа құштарлығы, ойға терең бойлауы оны журналистика жолына жетеледі. Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетіне түсіп, бұл салада терең білім алды.
Жарқынбек ағаның кәсіби жолы аудандық газеттен басталды. Журналистік шеберлігі мен айқын азаматтық ұстанымы оны облыстық, кейін республикалық басылымдарға алып келді. «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас Алаш»), «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газеттерінде жарық көрген мақалалары ел ішіндегі түрлі түйткілді мәселелерді дөп басып, қоғамдық пікірге қозғау салды. Оның қаламынан туған дүниелер шындықты жасырмай, мәселені ашық қозғайтын батылдығымен ерекшеленетін.
Ол ешқашан жалған мақтауға бой алдырған емес. Әрбір мақаласы – шындықтың шырағы, ұлттық рухтың үні іспетті. Әсіресе, 1980-1990 жылдары қазақ тілінің жай-күйін, елдік мәселелерді еркін жазып, ұлттық мүдде тұрғысынан өткір ой қозғады. Қаламгердің «Туған жер – тұғырым», «Ақиқат пен ар», «Ұрпаққа аманат» атты публицистикалық топтамалары – қазақ руханиятына қосылған елеулі мұра.
Жарқынбек Оразхан тек мықты журналист емес, сондай-ақ, ұстаз болатын. Ол өзімен қатар жүрген әріптестеріне ғана емес, кейінгі буын жас тілшілерге де бағыт-бағдар беріп, ақыл-кеңесін аямайтын. Оның тәрбиесін көріп, тәлімін алған көптеген шәкірттер бүгінде еліміздің түкпір-түкпірінде журналистиканың түрлі салаларында жемісті еңбек етіп жүр.
Өмірінің соңғы кезеңдерінде де елдік мүддені ту еткен Жарқынбек ағамыз 2008 жылы өмірден өтті. Оның дүниеден өтуі қазақ журналистикасы үшін орны толмас ауыр қаза болды. Алайда, оның артында қалған асыл сөздері мен биік өнегесі ұлттың жүрегінде мәңгі сақталып қалды. Бүгінде еліміздің бірқатар мектептері мен кітапханаларында оның құрметіне арналған бұрыштар, көрмелер ұйымдастырылып келеді. Жас журналистер мен оқырмандар үшін өткізілетін еске алу кештері – халқының оған деген шынайы құрметінің дәлелі.
Жарқынбек Оразхан – тек журналист емес, ол – шындықты тайсалмай жазған қайсар тұлға, ұлт мұратын сөзбен қорғаған ел азаматы. Оның 75 жылдығын еске алу – тек өмірбаяндық деректерді жаңғырту емес, тұтас бір дәуірдің рухын сезіну. Қаламы арқылы халыққа қызмет еткен Жарқынбектің жолы – ұрпаққа үлгі, шығармашылығы – рухани мұра.
Пернехан Балнұр,
кітапханашы.