Ата-ана ата-аналық құқығынан келесі жағдайларда айырылады:
- ата-ана міндетін орындаудан жалтарса, оның ішінде алимент
төлеуден қасақана жалтарса; - дəлелді себептерсіз өз баласын перзентханадан (перзентхана
бөлімшесінен), жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз
қалған балаларға арналған ұйымдардан жəне тағы басқа
ұйымдардан алудан бас тартса; - өздерінің ата-аналық құқықтарын теріс пайдаланса (мысалы,
баланы оқытуға қасақана кедергілер келтірсе; балаларын
қайыршылыққа немесе ұрлықшылыққа баулыса; баланы
жезөкшелікпен айналысуға итермелесе; балаларды спирттік
ішімдіктер немесе есірткі тұтынуға тартса); - балаларына қатал қараса, оларға физикалық немесе психикалық
зорлық-зомбылық көрсетсе, оны жыныстық қылмысқа итермелесе; - спирттік ішімдіктерді немесе есірткі құралдарын, психотроптық
заттарды жəне (немесе) соның аналогтарын пайдаланса.
Ата-ана өз баласының, жұбайының немесе отбасының басқа
мүшелерінің өміріне немесе денсаулығына қарсы қасақана
қылмыстық құқық бұзушылық жасаған кезде, ата-аналық құқығынан
айырылады.
Ата-аналық құқығынан айыру сот тəртібінде, прокурордың жəне
қорғаншылық немесе қамқоршылық қызметімен айналысатын
мекеменің қатысуымен жүргізіледі.