“ЖасАлаш” – рух пен ақпараттың үйлесімі“ Лениншіл жас” газетіне – 105 жыл

40 көрілім

Қазақ баспасөзінің тарихында өзіндік орны бар, ұлтруханиятының айнасына айналған басылымдардың бірі – бүгінгі “Жас Алаш”, бұрынғы “Лениншіл жас” газеті. Бірғасырдан астам уақыт бойы оқырманымен бірге жасап кележатқан бұл басылым – тек ақпарат құралы ғана емес, елдіңой-санасын қалыптастырған, ұлттың мұңын мұңдап, жоғынжоқтаған рухани мінбер. Газеттің іргетасы 1921 жылықаланды. Алғашқы атауы – “Жас Алаш”. Бұл атаудың өзі-ақАлаш идеясының, ұлттық тәуелсіздік рухының жалғасыіспетті еді. Алайда кеңестік кезеңнің саяси талаптарынабайланысты басылым атауы өзгеріп, “Лениншіл жас” болыпбекітілді. Дегенмен атауы өзгергенімен, оның ішкімазмұнында ұлтқа қызмет ету, жастарды тәрбиелеу, қоғамдағы өзекті мәселелерді көтеру бағытындағымиссиясы сақталды. “Лениншіл жас” – кеңес дәуірінде қазақ жастарының үнін жеткізген бірден-бір ірі басылым болды. Ол кезеңде газет бетінде өндіріс, ауылшаруашылығы, білім, мәдениет, жастар тәрбиесі сындытақырыптар кеңінен қамтылды. Сонымен қатар, ұлттықәдебиет пен өнердің өркендеуіне де зор үлес қосты. Бұлбасылым – қазақ журналистикасының нағыз мектебі. Газет қабырғасында талай мықты қаламгерлер еңбек етті, шыңдалды. Әр кезеңде газетке басшылық еткен редакторларда – елге белгілі тұлғалар. “Лениншіл жас” газетінің әр жылдардағы редакторлары қатарында қазақ журналистикасына еңбегі сіңген азаматтар болды. Олардыңқатарында Шерхан Мұртаза, Сейдахмет Бердіқұлов сындықайраткерлердің есімдері ерекше аталады. Бұл тұлғаларгазет мазмұнын байытып, оның беделін арттыруға өлшеусізүлес қосты. Шерхан Мұртаза басқарған кезеңде газет өткірлігімен, батылдығымен ерекшеленді. Қоғамдағықордаланған мәселелерді ашық көтеріп, әділеттілікті ту етті. Ал Сейдахмет Бердіқұлов редактор болған жылдарыбасылым жастардың шығармашылығына кең жол ашып, жаңа есімдердің танылуына мүмкіндік берді. “Жас Алаш” бетінде жарық көрген мақалалар – тұтас бір дәуірдің айнасы. Мұнда тек ресми ақпарат емес, халықтың шынайы өмірі, көкейкесті мәселелері, ұлттық құндылықтар кеңінен жазылды. Газет бетінде қазақ әдебиетінің көрнектіөкілдерінің туындылары жарияланып отырды. Жас ақын-жазушылардың алғашқы шығармалары да осы басылымарқылы оқырманға жол тартты. Сонымен қатар, қоғамдағыәділетсіздік, әлеуметтік мәселелер, тіл мен діл, ұлттықболмыс жайлы өткір публицистикалық мақалалар жиіжарияланды. Тәуелсіздік қарсаңында және одан кейінгі кезеңде “Жас Алаш” өзінің тарихи миссиясын жаңа деңгейде жалғастырды. Газет ұлттық мүдде, тіл тағдыры, жер мәселесі, ел тәуелсіздігі сияқты өзекті тақырыптарды батыл көтеріп, қоғамдағы пікір қалыптастырушы басылымға айналды. 1990 жылдардың басында тарихи атауы қайтарылып, газет қайтадан “Жас Алаш” аталды. Бұл– ұлттық сананың жаңғыруының, тарихи әділеттіліктіңорнауының белгісі еді. Осы кезеңнен бастап басылымтәуелсіз елдің үнін жеткізетін, еркін ойдың алаңынаайналды. Бүгінде “Жас Алаш” – дәстүр мен жаңашылдықты ұштастырған, оқырман сұранысына сай дамып келе жатқан басылым. Газет тек қағаз нұсқада ғана емес, цифрлықформатта да өз оқырманын табуда. Қоғамдағы өткірмәселелерді көтеру, шынайы ақпарат беру, ұлттыққұндылықтарды дәріптеу – басылымның басты ұстанымыболып қала бермек. 105 жылдық тарихы бар “Жас Алаш” – қазақ журналистикасының шежіресі. Ол – сан буынныңрухани серігі, талай тағдырдың куәсі. Қалам мен шындықтыту еткен бұл басылым әлі де талай биіктерді бағындырып, ел игілігіне қызмет ете беретіні сөзсіз. “Жас Алаш” – бұлтек газет емес. Бұл – рух. Бұл – тарих. Бұл – халықтың үні.