Қазіргі уақытта студенттердің медициналық сақтандыру жүйесі бойынша бірқатар сұрақтары туындап отыр. «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ директоры Бақыт Исмаханбетов студенттерді қызықтыратын мәселелер туралы ашық әңгімелеп, оларды толғандырған сұрақтарға жауап берді.
– Бақыт мырза, студенттер МӘМС жүйесінде қандай мәртебеге ие?
– МӘМС жүйесіне күндізгі бөлімде оқитын барлық студенттер жеңілдік санатына кіреді. Олар орта, техникалық және кәсіптік білім беру, жоғары оқу орындары мен жоғары білімнен кейінгі оқу орындарының студенттері ретінде МӘМС жүйесінде сақтандырылған. Оқу кезеңінде мемлекет студенттердің МӘМС жарналарын төлейді, сондықтан олар медициналық қызметтерді ала алады.
– Егер студенттің жүйедегі мәртебесі сақтандырылмаған болса, не істеу керек?
– Егер студенттің МӘМС жүйесіндегі мәртебесі сақтандырылмаған болып шықса, онда ол алдымен оқу орнына барып, деректерін Жоғары оқу орындарының бірыңғай жүйесінде (ЖООБЖ) тексеруі қажет. Бұл жүйе арқылы студенттер туралы мәліметтер Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына беріледі. Егер мәселе шешілмесе, студент ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігіне жүгінуіне болады. Бұл уақытта студентке Қор уақытша бір айға сақтандырылған мәртебесін бере алады. Ол үшін Qoldau 24/7 қосымшасы арқылы өтініш қалдыру керек.
– Студент жеңілдік мәртебесін қашан жоғалтады және оны қалай сақтауға болады?
– Студент оқуын аяқтағаннан кейін немесе жұмысқа орналаспаса, жеңілдік мәртебесін жоғалтады. Алайда, егер студент жұмысқа орналасса, жұмыс беруші оның МӘМС жарналарын ай сайын төлей бастайды. Егер студент жұмысқа тұрмаса, ол үшін МӘМС жүйесінде мәртебесін сақтау үшін 2024 жылы ай сайын 4250 теңге көлемінде жарна төлеу мүмкіндігі бар.
– Студенттерге МӘМС жүйесі жайлы ақпарат беру шаралары ұйымдастырылып жатыр ма?
– Әрине, Қор тарапынан студенттер арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізу үшін арнайы шаралар ұйымдастырылуда. Мысалы, Түркістан облысындағы Қор филиалы биыл екі жоғары оқу орнымен және жеті колледждің студенттерімен кездесіп, МӘМС жүйесі бойынша кеңестер берді. Бұл кездесулерге 283 студент қатысып, өз сұрақтарына жауап алды. Студенттер академиялық демалысқа шыққанда, жеңілдік мәртебесін сақтап қала ма деген сұрақ қойды. Бұл жағдайда студент жеңілдік санатынан шықпайды, тек екінші санатқа өтеді.
– Ал шетелде оқитын студенттер МӘМС жүйесі бойынша сақтандырылуы мүмкін бе?
– Шетелде оқитын студенттер де Қазақстанда МӘМС жүйесіне автоматты түрде тіркеліп, мемлекет есебінен сақтандырылады. Ол үшін студент Egov порталында «Шетелде оқитын студенттерді тіркеу» қызметін пайдаланып өтініш беруі керек. ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі өтінімді қарап, студенттің мәртебесін тіркейді. Егер мәртебе берілмесе, студент ҚР Білім және ғылым министрлігінің халықаралық департаментіне хабарласуы қажет.
– Жұмыс беруші студент қызметкері үшін МӘМС жарналары мен аударымдарын төлеп келді. Жарналарды қайтаруға болады ма?
– Иә, жұмыс беруші студенттің оқуын аяқтағаннан кейін жарналарды төлеп келсе, ол Қорға өтініш жазып, жарналарды қайтаруды сұрай алады. Бұл үшін «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясына өтініш беру керек.
– Қазақстанда оқитын шетелдік студенттер МӘМС жүйесінде жеңілдік санатына кіре ала ма?
– Қазақстанда оқитын шетелдіктер, егер олар тұрақты тұруға рұқсат алған болса, МӘМС жүйесіне студент ретінде жеңілдік санатына кіруге құқылы. Олар Қазақстан азаматтарымен тең құқыққа ие болады. Сонымен қатар, уақытша тұратын шетелдіктер үшін МӘМС жүйесіне қатысты мәселе халықаралық шарттармен реттеледі.
Бақыт Исмаханбетовтың айтуынша, студенттердің МӘМС жүйесі бойынша сұрақтары мен мәселелері жиі туындаса да, бұл мәселе шешілуде. Студенттерге арналған түсіндіру жұмыстары мен ақпараттық шаралар арқылы олардың медициналық қызметтерге қолжетімділігі мен сақтандыру мәртебесін сақтауы қамтамасыз етіледі.
Роза НАРЫМБЕТОВА.