Қазақстан Республикасының Конституциясында – Қазақстан Республикасы өзінің демократиялық , зайырлы , құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтыратыны аталған. Бұл еліміз үшін мәртебелі мақсат. Осы ретте Түркістан қаласы азаматтарының құқықтық сауаттылығы арттыру мақсатында «Керек кеңес» айдары аясында бірнеше ақпаратты назарларыңызға ұсынбақпыз.
Сондай-ақ , Қазақстан Республикасының Конституциясының 1-бабында : «Қазақстан Республикасының ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары» — деп баян етілген. Азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің қалыптасуының басты алғышарттарының бірі – азаматтардың құқықтық білімін жетілдіру, құқықтық мәдениетін қалыптастыру, әсіресе оның құрамды бөлігі – адам құқығының мәдениеті . Адам құқықтары туралы ақпаратпен жүйелі қамтамассыз етудің қажеттілігі маңызды екенін ескерсек , онда бұл салада адам құқығы мәдениетін қалыптастырудамаңызды құралдардың бірі – білім беру ұжымдары десек қателеспейміз. Қоғамның ең өзекті мәселелерінің бірі — қылмыстың , құқық бұзушылықтың алдын алу. Бұны бүгінгі таңда барлық деңгейдегі шенеуніктерден бастап , құқық қорғау органдары қызметкерлері , ұстаздар мен ата- аналар , азаматтарда түсінуде .
Құқық бұзушылық жөнінде «Құқық бұзушылық дегеніміз – адамның қоғамға , мемлекетке немесе жеке тұлғаға зиян келтіретін , соңы заң алдындағы жауаптылыққа апаратын құқыққа қайшы әрекеті немесе әрекетсіздігі» , — деп көрсетілген . Қоғамда тәртіп орнамаса , ол құлдырайды , яғни келешегі болмайды . Бұл бәрімізге белгілі және оны жақсы түсінеміз. Дегенмен, қоғамда қоғамдық тәртіпті бұзуға бейім азаматтар да кездеседі және бұл – құқық бұзушылықтың орын алуына әкеп соқтырады , сондықтан құқық бұзушылық — қоғам өміріне тән қауіпті дерт . Құқық бұзушылықтың себептеріне қатысты ерте заманнан осы күнге дейін әр түрлі пікірлер айтылып келеді .Солардың ішінде құқықтық нормаларды бұзуына ең алдымен әлеуметтік және биологиялық жағдайлар әсер ететінін байқауға болады . Жастар арасында құқық бұзушылықтың алдын алуға , қоғамдық тәртіпті сақтауға , заңды жауапкершілікті сезінуге өз үлесін қосатын , атсалысатын суъектілердің бірі – оқу орындары болып табылады . Оқу орнында жасөспірімнің азаматтық , патриоттық , адамгершілік , салауаттық , құқықтық, мәдени , шығармашылық т.б. қасиеттерін дамыту және қалыптастыру процесі жүзеге асырылады . Бұл ұжым мүшелеріне үлкен жауапкершілік пен міндет жүктейді . Құқық бұзушылық пен келеңсіз жағдайларды барынша болдырмау және алдын алу , оның зияндылығы мен қауіптілігін түсіндіруде – өскелең ұрпаққа құқықтық тәрбие беру, оның мақсат – міндеттерін дұрыс түсіндірудің маңызы ерекше .
Құқықтың тәрбие негізгі отбасынан басталады. Білімгерлердің тәртіп бұзудың бір жағы отбасында жатыр. Бізде отбасы әр қилы:маскүнемдікпен күн өткізген,ұрыс-керістен көз ашпайтын,басқалардың, мемлекеттің есебінен теріс жолға барып қалғысы келетін отбасылар бар. Осындай отбасында өскен балалардың оқуға,еңбекке қалай қарайтыны өз-өзінен түсінікті емес пе? Мұндай отбасында тәрбиеленген бала өзімшіл болады, қылмыс жасауға бір табан жақын тұрады.
Жастарды құқықтық салауаттылыққа тәрбиелеу – олардың қылмысқа ұрынбауына , өздігінен өмірдегі мәселелерді шешуде дұрыс шешім қабылдауына , келеңсіз , жағымсыз жағдайлардан тартынуына , қоғамға пайдалы іспен шұғылдануларына жәрдемдеседі .Көп ұлтты тәуелсіз мемлекетті нығайту , өскелең ұрпаққа адамгершілік , патриоттық , азаматтық тәрбие беру біздің баршамызға міндет екенін өмірдің өзі дәлелдеп отыр . Құқықтық тәрбиені ұстаздар қауымы ата- аналармен , құқық қорғау органдары қызметкерлерімен , салауаттылық және денсаулық сақтау мекемелерімен , спорттық ұйымдармен , қоғамдық бірлестіктермен бірлесіп , тәрбиенің өзге түрлерімен байланыстырып жүйелі жүргізер болса, нәтижелі болмақ . Оқу орны мен отбасында балалар әлеуметтік іс – әрекеттің алғашқы дағдыларын қалыптастырып адамгершілік , әдеп , заңды мінез – құлық, орынды әрекет – қылық , құқықтық нормаларды меңгере бастайды. Құқықтық тәрбие беру баланың жеке тұлғасын қалыптастырып , олардың бойына жоғары идеялық пен қоғамдық меншікке қатынасты көзқарасты дарытудың асыл міндеттерін атқарады . Мемлекетіміз жастарға құқықтың тәрбие беру ісіне үнемі маңыз беріп келеді . Қазақстан заңдарына терең құрмет сезімін қалыптастыру , оларды сөзсіз сақтау және орындау – ұзақ уақыт тәрбие жұмысын жүргізудің жемісі . Көбіне құқықтық сананың төмендегі , материалдық және рухани игіліктердің не екенін жөнді түсінбеушілік қоғамға жат қылықтарды туғызады. Сондықтан да әр оқушының санасына құқықтық нормаларды жеткізу, жеткізіп қана қоймай оның күнделікті мінез – құлық нормасына айналдыру үшін күресу құқықтық тәрбиенің міндеті болып табылады. Заңды білмеу-құқықтық мәдениеттің елеулі кемшілігі. Заңды білмеу,оны бұзу жауапкершіліктен құткармайды. Бұл жерде оқушы заң және құқықтық мәдениет ұғымын шатастырмау керек.Құқықтық мәдениет білімгерден жан-жақты құқықтық білімдерді талап етеді.Адамның құқықтық мәдениеті-күрделі психологиялық құбылыс.Бұл құбылыс қоғамның ,мемлекеттің көптеген маңызды салаларында көрінеді.Ең бастысы адамгершілікті адам тұлғасының сапалық қасиеттерін қалыптастыруға ықпал жасайтын тәрбие құралдарының бірі –орынды тәртіп пен мінез-құлық тәрбиесінің жоғары деңгейінде болуы.
Сонымен адамның құқықтық мәдениеті дегеніміз— орынды тәртіп пен мінез-құлқы, жан-жақты құқықтық білімдері мен заңды құрметтеу, құқықтық қорғау іс-әрекетінің терең бірлігі.
Құқықтық құрметтеу, әділдікті,борышты,жауапкершілікті,заңдылықты,сезіну-адам тұлғасының жоғарыдан көрінуі. Осыдан келіп заңдылықты сезіну құқықтық мәдениеттің құрамы екендігін түсіну қиын емес.
Бауыржан Момышұлы атамыз «Тәртіпсіз ел болмайды,тәртіпке бас иген құл болмайды» деп айтқандай қаншада Ата-заңымызды қорғауға, бекітілген тәртіпке бағынуға,өз құқықтарыңызды орынды пайдалана білуге шақыра отырып,бүгінгі тәрбие сағатымды аяқтаймыз.